1. Tích hợp mua thuốc trên VNeID – Cơ sở pháp lý và chính sách quản lý
VNeID – ứng dụng định danh điện tử được phát triển bởi Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư (Bộ Công an) – chính thức triển khai tính năng mua thuốc từ 01/10/2025 dành cho người dùng tại các nhà thuốc. Ưu điểm đáng ghi nhận là quy trình mua thuốc nhanh gọn, an toàn và không cần mang theo giấy tờ cồng kềnh.
Hoạt động mua bán thuốc trực tuyến đã được luật hóa thông qua việc sửa đổi Luật Dược 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024), có hiệu lực từ 01/7/2025. Theo đó, chỉ cho phép bán thuốc không kê đơn (OTC) qua thương mại điện tử. Việc bán thuốc kê đơn chỉ được thực hiện trực tuyến trong trường hợp đặc biệt như cách ly y tế do dịch bệnh nhóm A. Các loại thuốc kiểm soát đặc biệt và thuốc hạn chế bán lẻ không được phép bán trực tuyến. Hoạt động mua bán này phải diễn ra qua sàn thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử, hoặc website có chức năng đặt hàng trực tuyến và tuân đúng quy định pháp luật dược phẩm.
Khoản 17, 18, 19 Điều 6 Luật Dược 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024):
“17. Bán lẻ theo phương thức thương mại điện tử đối với thuốc sau đây:
a) Thuốc kê đơn, trừ trường hợp cách ly y tế khi có bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A đã được công bố dịch theo quy định của pháp luật về phòng, chống bệnh truyền nhiễm;
b) Thuốc phải kiểm soát đặc biệt;
c) Thuốc thuộc Danh mục thuốc hạn chế bán lẻ.
18. Bán buôn theo phương thức thương mại điện tử đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt.
19. Kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử thông qua các phương tiện không phải là sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử bán hàng, trang thông tin điện tử (còn gọi là website thương mại điện tử) bán hàng có chức năng đặt hàng trực tuyến.”
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang xây dựng thêm hướng dẫn cụ thể để kiểm soát chặt chẽ hoạt động mua bán thuốc online, bao gồm xác thực thông tin, tư vấn y khoa trước khi bán, đăng tải giấy phép kinh doanh, giấy đăng ký lưu hành và các thông tin sản phẩm theo đúng quy định.
Điều 54 Luật Dược 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) quy định về Đối tượng và yêu cầu đăng ký thuốc, nguyên liệu làm thuốc
“1. Thuốc phải đăng ký trước khi lưu hành tại Việt Nam, trừ trường hợp sau đây:
a) Thuốc pha chế theo đơn tại nhà thuốc quy định tại điểm b khoản 1 Điều 47; thuốc sản xuất, pha chế tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quy định tại Điều 85 của Luật này;
b) Thuốc được nhập khẩu quy định tại khoản 2 và khoản 5a Điều 60 của Luật này;
c) Thuốc cổ truyền theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 70 của Luật này.
2. Nguyên liệu làm thuốc phải đăng ký trước khi lưu hành tại Việt Nam, trừ trường hợp sau đây:
a) Nguyên liệu làm thuốc là dược chất để sản xuất thuốc theo hồ sơ đăng ký thuốc đã có giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam;
b) Nguyên liệu làm thuốc được nhập khẩu theo quy định tại khoản 3 Điều 60 của Luật này.
3. Cơ sở được đứng tên đăng ký thuốc, nguyên liệu làm thuốc trong trường hợp sau đây:
a) Cơ sở có hoạt động sản xuất, bán buôn, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại Việt Nam;
b) Cơ sở kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc của nước ngoài có văn phòng đại diện tại Việt Nam.
4. Thuốc, nguyên liệu làm thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam khi đáp ứng các yêu cầu sau đây:
a) Bảo đảm yêu cầu về an toàn, hiệu quả;
b) Được sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc đáp ứng điều kiện theo quy định của Luật này;
c) Được sản xuất theo quy trình sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định tại Điều 102 và Điều 103 của Luật này.
5. Đối với thuốc, nguyên liệu làm thuốc nhập khẩu khi đăng ký lưu hành tại Việt Nam, cơ sở sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nước ngoài phải được đánh giá việc đáp ứng Thực hành tốt sản xuất theo một trong các hình thức sau đây:
a) Thẩm định hồ sơ liên quan đến điều kiện sản xuất;
b) Công nhận, thừa nhận lẫn nhau về kết quả thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước về dược đối với yêu cầu đáp ứng Thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc;
c) Kiểm tra tại cơ sở sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
6. Chính phủ quy định chi tiết việc đăng ký lưu hành đối với dược liệu, tá dược, vỏ nang và khoản 5 Điều này.”
2. Lợi ích thực tiễn với người dùng và hệ thống y tế
Việc mua thuốc qua VNeID mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân như tiết kiệm thời gian, thuận tiện, đặc biệt với người cao tuổi hoặc người bệnh khó di chuyển. Tài khoản VNeID bảo mật cao, truy xuất đơn hàng và hồ sơ thuốc đã mua dễ dàng, giúp người dân yên tâm hơn khi điều trị tại nhà. Ngoài ra, dịch vụ này hỗ trợ cơ quan y tế quản lý các đơn thuốc, kiểm soát nguồn gốc thuốc, giảm nguy cơ mua phải hàng giả và giảm tải cho hệ thống khám chữa bệnh trong bối cảnh dịch bệnh. Việc tích hợp mua thuốc vào VNeID cũng là một bước quan trọng trong xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện từ sổ sức khỏe điện tử đến bệnh án điện tử.
3. Kết luận và định hướng phát triển
Tính năng mua thuốc qua VNeID là minh chứng rõ rệt cho sự thiết thực của chiến lược chuyển đổi số quốc gia, nhằm mang lại những dịch vụ công tiện lợi, minh bạch, và an toàn cho người dân. Trong thời gian tới, việc mở rộng tích hợp thêm nhiều hệ thống nhà thuốc khác, cùng với hướng dẫn pháp lý và kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan quản lý, sẽ giúp nhân bản thành công mô hình này, tạo bước đệm cho một hệ sinh thái y tế điện tử toàn diện. Đó là cách để từng người dân có thể dễ dàng và chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật một cách hiệu quả.
4. Tổng đài tư vấn pháp luật qua điện thoại
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 để được luật sư tư vấn. Trân trọng cảm ơn!
