1. Hành vi giật cô hồn: Khi văn hóa trở thành vấn đề pháp lý
Về bản chất, hành vi giật cô hồn là việc tranh giành các đồ vật, tiền bạc được gia chủ ném ra trong nghi thức cúng. Mặc dù đây là một nét văn hóa, nếu hành vi này vượt quá giới hạn, nó có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng và vi phạm pháp luật:
– Cướp giật tài sản: Hành vi giật đồ cúng khi không được phép, hoặc sử dụng vũ lực để chiếm đoạt có thể cấu thành tội Cướp giật tài sản theo Điều 171 Bộ luật Hình sự 2015. Tùy vào giá trị tài sản và tính chất của vụ việc, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 1 đến 5 năm, và mức án có thể lên đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu có các tình tiết nghiêm trọng.
– Trộm cắp tài sản: Trong một số trường hợp, nếu hành vi diễn ra một cách lén lút, lợi dụng sự hỗn loạn để chiếm đoạt tài sản của người khác, nó có thể bị xem xét là tội Trộm cắp tài sản theo Điều 173 Bộ luật Hình sự 2015. Hành vi này sẽ bị xử lý hình sự khi giá trị tài sản chiếm đoạt từ 2 triệu đồng trở lên.
– Gây rối trật tự công cộng: Việc tụ tập đông người, chen lấn, xô đẩy gây ra tình trạng hỗn loạn, ùn tắc giao thông có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015. Mức phạt có thể từ phạt tiền (5 – 50 triệu đồng) đến cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù 3 tháng đến 7 năm. Ngoài ra, các hành vi này cũng có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
– Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe: Nếu trong quá trình tranh giành xảy ra xô xát, ẩu đả dẫn đến việc gây thương tích cho người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015. Mức phạt có thể là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù 6 tháng đến 3 năm, và mức án có thể lên đến tù chung thân tùy vào hậu quả nghiêm trọng.
2. Những điểm mới về pháp luật và xử lý vi phạm (Năm 2025)
Theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025, pháp luật tiếp tục khẳng định mức xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi cướp giật, gây rối, cố ý gây thương tích trong dịp rằm tháng 7 âm lịch. Đặc biệt, các cơ quan chức năng chú trọng xử lý hình sự các tổ chức, cá nhân lợi dụng tục “giật cô hồn” biến tướng thành hành vi cướp giật có tổ chức, có vũ lực, gây mất an ninh trật tự.
Điều này cho thấy, các hành vi như giật đồ cúng còn chưa được gia chủ cúng xong, hoặc giật khi gia chủ không đồng ý rõ ràng là tội phạm cướp giật tài sản.
Một số ví dụ minh họa cho những hành vi trên:
– Trường hợp 1: Một nhóm thanh niên tràn vào nhà dân, giật toàn bộ mâm cúng rồi bỏ chạy. Hành vi này có dấu hiệu của tội cướp giật tài sản theo Điều 171 Bộ luật Hình sự.
– Trường hợp 2: Trong quá trình tranh giành đồ cúng dẫn đến ẩu đả, đánh nhau gây thương tích cho người khác. Người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 Bộ luật Hình sự.
– Trường hợp 3: Tụ tập đông người, chen lấn, xô đẩy trên đường phố để giật đồ cúng, gây ra tắc nghẽn giao thông và hỗn loạn. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng.
Hành vi giật cô hồn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Do đó, việc duy trì nét đẹp văn hóa này cần phải đi đôi với ý thức tuân thủ pháp luật và giữ gìn trật tự xã hội.
3. Tổng đài tư vấn pháp luật
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 để được luật sư tư vấn. Trân trọng cảm ơn!
