Tăng tỷ suất sinh đang là một mục tiêu quan trọng nhằm ứng phó với tình trạng số trẻ được sinh ra không còn đủ để duy trì quy mô dân số ổn định trong dài hạn và nguy cơ dân số già trước khi giàu. Để khắc phục tình trạng mức sinh, chính sách dân số điều chỉnh từ kế hoạch hóa gia đình sang duy trì mức sinh, khuyến khích sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Tuy nhiên thực tế nhiều doanh nghiệp gây khó khăn, cắt giảm lương, điều chuyển công việc với lao động nữ có kế hoạch sinh con trong thời hạn hợp đồng.
1. Dự thảo chính sách hỗ trợ sinh 2 con trước năm 35 tuổi.
Với mục tiêu là tăng tỷ lệ sinh và duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc nhằm phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững đất nước được thực hiện. Phấn đấu tăng trung bình 2% tỷ suất sinh mỗi năm, trên mục tiêu đó, dự thảo chính sách được đề ra khuyến khích tăng tỷ lệ sinh, một số chính sách được áp dụng tại địa phương có thể kể đến như sau:
– Giấy khen của Chủ tịch UBND cấp xã và mức tiền thưởng 0.3 lần mức lương cơ sở, tương đương 702.000 đồng (căn cứ khoản 1 Điều 54 Nghị định 152/2025/NĐ-CP), lên đến 5.000.000 đồng tùy thuộc vào địa bàn công dân đang sinh sống. Đồng Nai hỗ trợ 1.000.000 đồng, Hải Phòng hỗ trợ 3.000.000 đồng, tp Hồ Chí Minh hỗ trợ 5.000.000 đồng,…
– Ưu tiên vay vốn lên đến 200 triệu đồng từ Ngân hàng để tạo việc làm, sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình (Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 338/2025/NĐ-CP)
– Phát triển chính sách hỗ trợ: dịch vụ khám sức khỏe sinh sản, chăm sóc dịch vụ sinh sản bình đẳng, không phân biệt giới tính, người đã kết hôn hay chưa, đảm bảo tự nguyện quyết định số con, thời gian sinh và khoảng cách giữa các lần sinh. Chuyển giao công nghệ, thúc đẩy công nghệ số hỗ trợ sinh sản. (theo Quyết định số 291/2026/QĐ-TTg)
2. Những quyền lợi của người lao động nữ được hưởng khi mang thai.
Lao động nữ đang mang thai được hưởng những quyền lợi sau:
(1) Không làm việc ban đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa
Căn cứ khoản 1 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019 quy định trường hợp không không làm việc ban đêm, làm thêm giờ và đi công tác xa:
(i) Thai tháng thứ 7 hoặc từ tháng thứ 6 nếu làm ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo
(ii) Đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ khi đồng ý
(2) Được quyền chuyển công việc nhẹ hơn khi mang thai
Căn cứ khoản 2 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, quyền được chuyển công việc nhẹ hơn khi mang thai được quy định như sau:
(i) Được chuyển sang công việc nhẹ hơn, an toàn hơn hoặc giảm bớt 01 giờ làm việc hàng ngày đến khi hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng khi có thông báo cho người sử dụng lao động; làm công việc (đặc biệt) nặng nhọc, độc hại, có nguy hiểm hoặc ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai. (không ảnh hưởng đến lương và quyền, lợi ích của người lao động);
(ii) NSDLĐ phải cung cấp đầy đủ thông tin về tính nguy hiểm, nguy cơ, yêu cầu của công việc để NLĐ lựa chọn và phải bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động cho NLĐ làm công việc thuộc danh mục nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con (Phụ lục kèm theo Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH) theo quy định tại Điều 142 Bộ luật Lao động 2019.
(3) Không bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc sa thải
Căn cứ khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, vấn đề sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng với lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản được quy định như sau:
Không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc sa thải đối, trừ trường hợp sau:
(i) người sử dụng lao động là cá nhân chết;
(ii) bị Tòa án tuyên bố mất tích, chết, mất năng lực hành vi dân sự;
(iii) không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh ra thông báo không có người đại diện, ủy quyền đại diện theo pháp luật.
(4) Khi hợp đồng hết hạn, được ưu tiên giao kết hợp đồng mới
Theo quy định tại khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, Lao động nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi được ưu tiên giao kết hợp đồng mới khi hợp đồng cũ hết hạn.
(5) Có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Khoản 1 Điều 138 Bộ luật Lao động 2019 quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của lao động đang mang thai:
(i) Có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hết có xác nhận của cơ quan khám chữa bệnh có thẩm quyền về việc ảnh hưởng xấu đến thai nhi nếu tiếp tục làm việc.
(ii) Phải thông báo việc đơn phương chấm dứt hợp đồng kèm xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh đến người sử dụng lao động.
(6) Quyền tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động
Căn cứ khoản 2 Điều 138 Bộ luật Lao động 2019 quy định khi có xác nhận tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền thì NLĐ có quyền tạm hoãn; kèm xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh với thông báo cho NSDLĐ.
(i) Thời gian tạm hoãn: thỏa thuận nhưng tối thiểu bằng thời gian cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền chỉ định;
(ii) Nếu không có chỉ định, thời gian này được hai bên thỏa thuận.
(7) Được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con
Căn cứ khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019, nghỉ thai sản đối với lao động nữ được quy định như sau:
(i) Được nghỉ trước và sau sinh là 06 tháng, trước khi sinh không nghĩ quá 02 tháng;
(ii) Nếu sinh đôi trở lên, mỗi con từ con thứ 02 trở đi được nghỉ thêm 01 tháng.
(8) Hưởng chế độ thai sản, bảo hiểm xã hội
Căn cứ khoản 2 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019, lao động nữ được hưởng chế độ thai sản theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội trong thời gian nghỉ thai sản.
(9) Không bị xử lý kỷ luật khi mang thai, nghỉ thai sản
Người lao động không bị xử lý kỷ luật trong thời gian mang thai; nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động 2019.
Vậy nếu người lao động nữ vi phạm nội quy sẽ không bị kỷ luật trong thời gian trên, tuy nhiên vẫn có thể bị xử lý kỷ luật sau đó vì thời hiệu xử lý kỷ luật có thể kéo dài.
3. Tổng đài tư vấn pháp luật qua điện thoại.
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 hoặc liên hệ Zalo Hãng Luật BigBoss Law 0906 177 273 để được luật sư hỗ trợ nhanh chóng. Để nhận tư vấn trực tiếp tại văn phòng quý khách vui lòng đến các địa chỉ Trụ sở tại Số 25 đường GS 01, khu phố Tây B, Phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và Chi nhánh tại 343 đường Hùng Vương, xã Ngãi Giao, Thành phố Hồ Chí Minh. Trân trọng cảm ơn!
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN
