Tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy đang diễn biến ngày càng phức tạp và có xu hướng gia tăng, đặc biệt trong giới trẻ tại các quán bar, karaoke, cơ sở giải trí hoặc các buổi tụ tập đông người. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp chỉ vì tò mò, bị lôi kéo hoặc thiếu hiểu biết pháp luật mà dẫn đến sử dụng trái phép chất ma túy, kéo theo hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, tinh thần, kinh tế và an ninh trật tự xã hội. Không ít vụ việc vi phạm pháp luật, tai nạn giao thông, hành vi gây rối trật tự công cộng hay các loại tội phạm khác đều có liên quan đến việc sử dụng chất ma túy. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật và hiểu rõ chế tài xử lý đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là vấn đề cần được quan tâm. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, người sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị xử lý như thế nào? Bài viết sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan và thực tiễn xử lý hiện nay.
1. Người sử dụng trái phép chất ma túy có thể phạt tù theo quy định từ ngày 1/7/2025
Trước ngày 01/7/2025, Bộ luật Hình sự 2015 không quy định bất kỳ tội danh nào với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Do đó, nếu một người chỉ sử dụng trái phép chất ma túy mà không có các hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép,…chất ma túy thì sẽ không bị xử lý hình sự mà chỉ bị xử phạt hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính (như cai nghiện bắt buộc).
Còn nếu người sử dụng trái phép chất ma túy mà có đồng thời thực hiện thêm một trong các hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép,…chất ma túy thì sẽ bị xử lý hình sự tương ứng với tội danh vi phạm.
Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025 trở đi thì Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 đã chính thức bổ sung Điều 256a vào Bộ luật Hình sự quy định tội sử dụng trái phép chất ma túy, vì thế mà hiện nay, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là một tội danh được quy định rõ ràng trong pháp luật hình sự, cụ thể:
“Điều 256a. Tội sử dụng trái phép chất ma túy
1. Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:
a) Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
b) Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
c) Đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;
d) Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
2. Tái phạm về tội này thì bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm”
Như vậy, theo quy định mới thì người sử dụng trái phép chất ma túy nếu thuộc một trong số những trường hợp kể trên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự và có thể phải ngồi tù.
2. Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được quy định như thế nào?
Như thế nào là tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy?
Theo Công văn số 89/TANDTC-PC ngày 30/6/2020 của Tòa án nhân dân tối cao về giải đáp nghiệp vụ thì: “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được hiểu là thực hiện một trong các hành vi bố trí, sắp xếp, điều hành con người, phương tiện; cung cấp ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ… để thực hiện việc sử dụng trái phép chất ma túy”.
Ví dụ: A là người đi mua ma túy về (B không biết A mua ma túy). Sau đó A và B đến nhà C chơi. Khi đến nhà C, A mới bỏ ma túy ra và bảo “ai chơi thì chơi”. Lúc này cả 03 người cùng sử dụng ma túy, sau đó D đến nhà C và thấy ma túy trên bàn nên đã tự lấy sử dụng. A, B, C và D đều là người nghiện ma túy. Vậy A có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy hay không?
Trong trường hợp này, A là người cung cấp ma túy cho B, C, D để họ thực hiện việc sử dụng trái phép chất ma túy. Hành vi cung cấp ma túy cho người khác sử dụng là một trong các hành vi “tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Do đó, A bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định tại Điều 255 của Bộ luật Hình sự.
Người bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có thể phải chịu án phạt cao nhất mấy năm tù?
Khung hình phạt của tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 255 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:
– Khung 1: Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
– Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
+ Phạm tội 02 lần trở lên;
+ Đối với 02 người trở lên;
+ Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi;
+ Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
+ Đối với người đang cai nghiện;
+ Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
+ Gây bệnh nguy hiểm cho người khác;
+ Tái phạm nguy hiểm.
– Khung 3: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:
+ Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên hoặc gây chết người;
+ Gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;
+ Gây bệnh nguy hiểm cho 02 người trở lên;
+ Đối với người dưới 13 tuổi.
– Khung 4: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:
+ Gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên;
+ Làm chết 02 người trở lên.
Theo đó, tùy vào mức độ hành vi vi phạm mà người phạm tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy sẽ phải chịu mức phạt khác nhau. Trong đó, mức cao nhất là tù chung thân nếu phạm tội một trong hai trường hợp gồm: Gây tổn hại sức khỏe cho 02 người trở lên với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 61% trở lên hoặc làm chết 02 người trở lên.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Như vậy người bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có thể chịu mức án phạt cao nhất là tù chung thân khi thuộc trường hợp khoản 4 Điều 255 Bộ luật Hình 2015
3. Tổng đài tư vấn pháp luật qua điện thoại.
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 hoặc liên hệ Zalo Hãng Luật BigBoss Law 0906 177 273 để được luật sư hỗ trợ nhanh chóng. Để nhận tư vấn trực tiếp tại văn phòng quý khách vui lòng đến các địa chỉ Trụ sở tại Số 25 đường GS 01, khu phố Tây B, Phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và Chi nhánh tại 343 đường Hùng Vương, xã Ngãi Giao, thành phố Hồ Chí Minh. Trân trọng cảm ơn!
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN
