Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng tăng, nhà ở xã hội đang trở thành lựa chọn phù hợp với người có thu nhập thấp và các nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi người có nhu cầu đều đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, đồng thời việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục cũng khiến nhiều người gặp khó khăn. Vậy đối tượng được mua nhà ở xã hội gồm những ai? Người mua cần đáp ứng những điều kiện nào về nhà ở, thu nhập và hồ sơ? Trình tự thủ tục mua nhà ở xã hội từ tháng 10/2026 được thực hiện như thế nào và cần lưu ý gì trong quá trình đăng ký? Bài viết dưới đây sẽ phân tích các quy định pháp luật liên quan, giúp người có nhu cầu xác định đúng điều kiện, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và thực hiện thủ tục mua nhà ở xã hội đúng quy định.
1. Đối tượng mua nhà ở xã hội bao gồm những ai?
Không phải mọi đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội đều có quyền mua nhà. Pháp luật phân chia các nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ và áp dụng hình thức mua khác nhau, bao gồm mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Theo Điều 76 Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội bao gồm 12 đối tượng sau:
(1) Người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo pháp luật về ưu đãi người có công.
(2) Hộ gia đình nghèo hoặc cận nghèo tại khu vực nông thôn.
(3) Hộ nghèo, cận nghèo ở khu vực nông thôn thuộc địa bàn thường xuyên chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu.
(4) Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
(5) Người có thu nhập thấp đang sinh sống tại khu vực đô thị.
(6) Công nhân, người lao động làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong hoặc ngoài khu công nghiệp.
(7) Công nhân công an, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân.
(8) Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật.
(9)Người đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định, ngoại trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm pháp luật.
(10) Hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất dẫn đến phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở.
(11) Học sinh, sinh viên thuộc các cơ sở giáo dục theo quy định và học sinh trường dân tộc nội trú công lập.
(12) Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động trong khu công nghiệp..
Tuy nhiên, danh sách 12 nhóm trên không đồng nghĩa tất cả đều được mua nhà ở xã hội. Theo Điều 77 Luật Nhà ở 2023, nhóm được áp dụng hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội chủ yếu gồm các đối tượng thuộc khoản 1, 4, 5, 6, 8, 9 và 10 Điều 76; riêng nhóm thuộc khoản 7 được mua, thuê mua nếu chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dành cho lực lượng vũ trang nhân dân.
Đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo tại khu vực nông thôn và khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu, việc áp dụng chính sách bán, cho thuê mua hoặc cho thuê nhà ở xã hội có thể được UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định căn cứ vào điều kiện thực tế của địa phương.
2. Điều kiện được mua nhà ở xã hội.
Việc thuộc đúng nhóm đối tượng mới chỉ là điều kiện ban đầu. Người có nhu cầu mua hoặc thuê mua còn phải đáp ứng các yêu cầu về nhà ở, thu nhập và các điều kiện khác theo Luật Nhà ở và văn bản hướng dẫn thi hành.
Người đăng ký mua nhà ở xã hội phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở tại địa phương nơi có dự án theo Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP và Điều 78 Luật Nhà ở 2023:
Điều kiện về nhà ở:
– Chưa có nhà ở thuộc quyền sở hữu của mình tại địa bàn có dự án nhà ở xã hội;
– Chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội;
– Chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở tại địa phương nơi có dự án;
– Nếu đã có nhà ở thuộc sở hữu thì diện tích nhà ở bình quân đầu người phải thấp hơn hoặc bằng mức pháp luật quy định, hiện được xác định là 15 m² sàn/người đối với các thành viên thuộc phạm vi xác định;
– Đối với một số nhóm đang công tác trong cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang…, phải đáp ứng thêm điều kiện liên quan đến việc sử dụng nhà ở công vụ.
Điều kiện về thu nhập: Đối với một số nhóm như người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và cán bộ, công chức, viên chức, điều kiện về thu nhập được xác định theo quy định hiện hành tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Theo mức được nêu trong quy định hiện hành:
– Người chưa kết hôn: thu nhập thực tế không vượt quá 25 triệu đồng/tháng;
– Người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con chưa thành niên: không vượt quá 35 triệu đồng/tháng;
– Trường hợp đã kết hôn: tổng thu nhập thực tế của hai vợ chồng không vượt quá 50 triệu đồng/tháng.
Lưu ý: Việc xác định thu nhập được thực hiện trong 12 tháng liền kề tính đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền xác nhận điều kiện.
Ngoài ra, căn cứ điều kiện kinh tế – xã hội và tình hình thu nhập thực tế tại từng địa phương, UBND cấp tỉnh có thể quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập trong phạm vi pháp luật cho phép và có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đối với hộ gia đình có từ 03 người phụ thuộc trở lên.
Đối với các nhóm thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, việc xác định điều kiện được thực hiện theo chuẩn nghèo của Chính phủ. Riêng một số đối tượng thuộc lực lượng vũ trang thực hiện theo điều kiện thu nhập được quy định riêng tại Điều 67 Nghị định 100/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/8/2024)
3. Thủ tục mua nhà ở xã hội.
Sau khi xác định đã đáp ứng các điều kiện trên, người có nhu cầu cần chuẩn bị hồ sơ chứng mình trước khi đăng ký mua
Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 38 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị mua nhà ở xã hội bao gồm:
– Đơn mua nhà ở xã hội theo mẫu hiện hành: Mẫu số 01 Nghị định số 136/2026/NĐ-CP);
– Tài liệu chứng minh người đăng ký thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách;
– Các tài liệu, giấy tờ chứng minh về thu nhập;
– Tài liệu giấy tờ về điều kiện nhà ở;
– Trường hợp người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị không có hợp đồng lao động: giấy tờ xác nhận đối tượng theo quy định;
– Đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở: giấy tờ xác nhận thuộc trường hợp này.
Thủ tục mua nhà ở xã hội:
– Gửi hồ sơ cho chủ đầu tư: Căn cứ khoản 1 Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, Người có nhu cầu mua nhà ở xã hội nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư dự án theo phương thức và thời gian tiếp nhận hồ sơ mà dự án công bố.
Khi tiếp nhận, người phụ trách phải lập giấy biên nhận. Nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, người tiếp nhận phải chỉ rõ nội dung cần bổ sung hoặc hoàn thiện để người đăng ký thực hiện.
– Kiểm tra và lập danh sách:
Chủ đầu tư rà soát hồ sơ nhằm xác định người đăng ký có thuộc nhóm được hưởng chính sách và đáp ứng các điều kiện mua nhà ở xã hội hay không.
Trường hợp số lượng người đủ điều kiện vượt quá số lượng căn hộ được bán, việc lựa chọn người được mua được thực hiện theo thứ tự ưu tiên và cơ chế chấm điểm theo quy định.
– Gửi danh sách đến cơ quan quản lý nhà ở
Danh sách những người dự kiến được mua, thuê mua hoặc thuê nhà được chủ đầu tư gửi đến Sở Xây dựng nơi có dự án để kiểm tra, nhằm hạn chế tình trạng một người được hưởng chính sách nhà ở xã hội nhiều lần hoặc đã được hỗ trợ bằng hình thức khác.
Nếu phát hiện người đăng ký đã được Nhà nước hỗ trợ về nhà ở, đất ở hoặc đã được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội tại dự án khác theo trường hợp pháp luật quy định, Sở Xây dựng sẽ thông báo cho chủ đầu tư để xử lý theo quy định.
– Ký hợp đồng mua nhà: Nếu sau 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận danh sách mà Sở Xây dựng không có ý kiến phản hồi, chủ đầu tư có thể thông báo cho những người đủ điều kiện đến để trao đổi, thống nhất các nội dung giao dịch và tiến hành ký hợp đồng.
Trường hợp dự án đã hết số lượng nhà ở xã hội để bán dù hồ sơ của người đăng ký đáp ứng điều kiện, chủ đầu tư phải thông báo và hoàn trả hồ sơ để người có nhu cầu có thể tiếp tục đăng ký tại dự án khác.
– Thanh toán: Sau khi hợp đồng được ký kết, người mua thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định pháp luật. Việc thanh toán được thực hiện thông qua ngân hàng do chủ đầu tư và người mua thống nhất.
Như vậy, để mua được nhà ở xã hội, người có nhu cầu không chỉ cần thuộc đúng nhóm đối tượng mà còn phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về nhà ở, thu nhập và hồ sơ chứng minh. Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế tình trạng hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc không được đưa vào danh sách xét duyệt của dự án.
4. Tổng đài tư vấn pháp luật qua điện thoại.
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 hoặc liên hệ Zalo Hãng Luật BigBoss Law 0906 177 273 để được luật sư hỗ trợ nhanh chóng. Để nhận tư vấn trực tiếp tại văn phòng quý khách vui lòng đến các địa chỉ Trụ sở tại Số 25 đường GS 01, khu phố Tây B, Phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và Chi nhánh tại 343 đường Hùng Vương, xã Ngãi Giao, Thành phố Hồ Chí Minh. Trân trọng cảm ơn!
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN
