Trong thực tế quan hệ lao động hiện nay, nhiều người lao động rơi vào tình trạng bị doanh nghiệp sa thải đột ngột với lý do không rõ ràng hoặc quyết định sa thải là trái pháp luật. Không ít trường hợp người lao động bị mất việc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập và cuộc sống nhưng lại không biết phải yêu cầu cơ quan nào giải quyết để bảo vệ quyền lợi của mình. Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là tranh chấp về sa thải lao động có bắt buộc phải hòa giải trước hay người lao động được trực tiếp yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc khởi kiện tại Tòa án. Trên thực tế, việc không nắm rõ trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp lao động khiến nhiều người lao động mất thời gian, nộp sai cơ quan hoặc bỏ lỡ thời hiệu khởi kiện theo quy định pháp luật. Bài viết sẽ giúp người lao động và người sử dụng lao động hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành, thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động về sa thải để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
1. Tranh chấp sa thải lao động có được trực tiếp yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết không?
Căn cứ khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động 2019, quy định tranh chấp sa thải lao động có thể bỏ qua thủ tục hòa giải để yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết.
“1. Tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:
a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;
c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;
d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, về bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;
đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
e) Giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.”
Như vậy, đối với tranh chấp lao động cá nhân về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải thì không bắt buộc thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động mà có thể trực tiếp yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết.
Ban trọng tài lao động sẽ được thành lập trong vòng bao nhiêu ngày để giải quyết tranh chấp lao động cá nhân?
Căn cứ khoản 1 Điều 189 Bộ luật Lao động 2019, trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu giải quyết tranh chấp Ban trọng tài sẽ được thành lập.
“Điều 189. Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động
1. Trên cơ sở đồng thuận, các bên tranh chấp có quyền yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp trong trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 188 của Bộ luật này. Khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp, các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.”
2. Tranh chấp lao động được giải quyết theo những nguyên tắc nào?
Căn cứ Điều 180 Bộ luật Lao động 2019, nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động quy định như sau:
“1. Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
2. Coi trọng giải quyết tranh chấp lao động thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên tranh chấp, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật.
3. Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật.
4. Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
5. Việc giải quyết tranh chấp lao động do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý.”
Như vậy, giải quyết tranh chấp lao động qua hình thức Hội đồng trọng tài lao động hay Tòa án đều phải tuân theo những nguyên tắc giải quyết tranh chấp trên.
3. Người lao động nghỉ làm có lý do chính đáng thì có bị sa thải không?
Căn cứ vào Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong trường hợp sau đây:
– Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc;
– Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động;
– Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 126 Bộ luật Lao động 2019;
– Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng.
Trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.
Như vậy, nếu người lao động nghỉ làm thuộc trường hợp có lý do chính đáng thì sẽ không bị sa thải.
4. Tổng đài tư vấn pháp luật qua điện thoại.
Nếu quý khách hàng còn có thắc mắc hay câu hỏi nào cần được tư vấn từ luật sư. Quý khách vui lòng liên hệ vào số Hotline 0978 333 379 hoặc liên hệ Zalo Hãng Luật BigBoss Law 0906 177 273 để được luật sư hỗ trợ nhanh chóng. Để nhận tư vấn trực tiếp tại văn phòng quý khách vui lòng đến các địa chỉ Trụ sở tại Số 25 đường GS 01, khu phố Tây B, Phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và Chi nhánh tại 343 đường Hùng Vương, xã Ngãi Giao, thành phố Hồ Chí Minh. Trân trọng cảm ơn!
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN
